مواد ترمیمی
لوازم و ابزار ترمیمی

کیست دندان مشکلی است که به دلیل عدم رعایت بهداشت، مشکلات مربوط به کانال ریشه دندان، عوارض ناشی از پروسههای دندانپزشکی مثل کشیدن دندان یا درمان ریشه، عوامل ژنتیکی، ضربه دیدن دندان در حادثه یا بیماری پریودنتال ایجاد میشود. کیستهای دندان کیسههای حاوی مایع هستند که در ریشه دندان ایجاد میشوند و اغلب بدون علامت هستند. در این مطلب قصد داریم درباره انواع کیستهای دندانی، علت بروز آنها، روشهای درمان کیست دندان و راههای جلوگیری صحبت کنیم.
فهرست مطالب
Toggleکیست دندان به کیسههای حاوی مایع، هوا یا مواد نیمهجامدی گفته میشود که در آپکس دندان (انتهای ریشه)، استخوان فک یا بافتهای اطراف آن به وجود میآیند. این کیستها معمولا خوشخیم هستند، ولی ممکن است پیشرفت کنند و باعث بروز مشکلاتی برای بافتها و استخوانهای اطراف شوند.
کیست و آبسه دندان دو مشکل رایج مربوط به دندان هستند که علائم و علت ایجاد آنها با هم فرق دارد. آبسهها، کیسههای حاوی چرکی هستند که به دلیل عفونت باکتریایی ایجاد میشوند. این ضایعه ممکن است داخل دندان، لثه یا استخوان فک به وجود بیاید. علائم آبسه شامل درد شدید، قرمزی و ورم صورت، حساسیت به گرما و سرما و بوی بد دهان است و بهسرعت ظاهر میشوند. درمان بهموقع آبسه برای جلوگیری از انتشار چرک و عفونت به سایر قسمتهای دهان و صورت، اهمیت دارد.
کیستهای دندان ممکن است حاوی مایع، هوا یا مواد جامد باشند و نزدیک به ریشه دندان ایجاد میشوند. کیستها معمولا تا مدتها بدون علامت هستند و فقط با عکسبرداری تشخیص داده میشوند؛ ولی ممکن است در مواردی باعث درد و علائم دیگری نیز شوند.
دو تا از مهمترین دلایل بروز کیستهای دندان عبارتاند از عفونت و ضربه. کیستهای دندان ناشی از عفونت، زمانی ایجاد میشوند که حفره دندانی درمان نشده یا دندان مرده باشد. در این شرایط، باکتریها در کانال ریشه تکثیر میشوند و عفونت استخوان ایجاد میکنند. در نتیجه این اتفاق، کیست در نزدیکی ریشه دندان به وجود میآید.
دلایل رایج بروز کیستهای دندانی عبارتاند از:
وقتی دندانی پوسیده میشود یا آسیب میبیند، احتمال تکثیر باکتریها در کانال ریشه و بافتهای اطراف افزایش مییابد. عدم رعایت بهداشت نیز میتواند باعث آسیبدیدگی دندانها و بروز عفونت شود.
انسداد کانال ریشه دندان میتوان منجر به افزایش رشد باکتریها و بروز کیست شود. همچنین گاهی اگر درمان کانال ریشه بهخوبی انجام نشود (مثلا عدم پاکسازی کامل عفونت یا نشتی مواد پرکننده)، خطر بروز کیست دندان افزایش مییابد.
خارجنشدن کامل دندان یا آسیبدیدگی ریشه دندان هنگام یا بعد از کشیدن آن ممکن است باعث بروز کیست شود.
این کیستها به دلیل رشد غیرطبیعی دندان و بروز ناهنجاری ایجاد میشوند.
برخی افراد به دلیل سابقه خانوادگی ابتلا به کیست دندانی، بیشتر در معرض ابتلا به این مشکل قرار دارند.
کیستهای دندان ناشی از حوادث، به دلیل شکستگیهای فک یا ضربههای شدید واردشده به دندان و دهان به وجود میآیند. این حوادث میتوانند باعث مرگ دندان شوند. اگر مرگ دندان بهموقع تشخیص داده نشده و درمان نشود، میتواند منجر به کیست شود.
بیماری پریودنتال میتواند باعث التهاب بافت اطراف دندان و افزایش خطر شکلگیری کیست در دندان شود.
در برخی کودکان که رویش دندانهایشان بهطور طبیعی اتفاق نیفتد، ممکن است کیست دندانی ایجاد شود.
اغلب انواع کیست دندان معمولا بدون علامت یا همراه با علائم خفیف هستند. در واقع بروز علائم و شدت آنها، به نوع کیست و اندازه، محل و میزان تاثیر آن روی بافتهای اطرافش بستگی دارد. برخی علائم رایج این مشکل عبارتاند از:
مهمترین روش تشخیص این مشکل عکسبرداری است. سیتیاسکن و تصویربرداری با اشعه ایکس، به دندانپزشک در تشخیص اندازه، شکل و محل دقیق کیست در دندان کمک میکند. علاوهبر این، معاینه محیط دهان و بررسی شرححال بیمار نیز به تشخیص بهتر علت بروز مشکل کمک خواهد کرد.
هرکدام از انواع کیستهای دندانی، ویژگیها و علت بروز خاص خود را دارند.
این کیستها روی نوک ریشه دندانهای مرده و معمولا به دلیل عفونیشدن پالپ دندان ایجاد میشوند.
این کیستها در اطراف تاج دندانهای نهفته و شیری ایجاد میشوند. علت بروز کیستهای فولیکولار دندان، تجمع مایع بین دندان و فولیکول آن است.
این کیستها شیوع کمتری دارند، ولی احتمال برگشت آنها خیلی بیشتر است. کیستهای ادنتوژنیک استخوان فک را تحتتاثیر قرار میدهند و رشد تهاجمی دارند.
این کیستها که بهعنوان کیست آلوئولار دندان هم شناخته میشوند، در نوزادان ایجاد میشوند. علت بروز این نوع کیستها، بقایای لامینای دندان و سلولهای اپیتلیال در طول رویش دندانهاست.
درمان کیست به محل ایجاد، اندازه و میزان پیشروی آن بستگی دارد. به همین دلیل تشخیص بهموقع کیست و درمان سریع آن بسیار مهم است؛ زیرا هرچه کیست بزرگتر شود، درمان آن سختتر انجام خواهد شد. یک کیست کوچک ممکن است بدون نیاز به جراحی و با رسیدگی دائمی، قابلکنترل باشد؛ ولی کیستهای بزرگ و عفونی، ممکن است نیاز به جراحی و مداخلههای درمانی پیچیدهتری داشته باشند.
رایجترین روشهای درمان کیست دندان عبارتاند از:
علاوهبر روشهای درمانی گفتهشده، ممکن است دارو نیز برای بیمار تجویز شود. بهخصوص در افرادی که کیست دندان عفونی دارند، آنتیبیوتیک برای جلوگیری از پیشرفت عفونت تجویز خواهد شد. آنتیبیوتیکهایی مثل آزیترومایسین، کلیندامایسین و سفالکسین، ازجمله رایجترین آنتیبیوتیکهای تجویزی برای رفع عفونت دندان هستند.
کیست دندان، درمان خانگی ندارد. در واقع بیماران باید بهمحض مشاهده اولین علائم کیست، به دندانپزشک مراجعه کنند. بااینحال برخی اقدامات پیشگیرانه وجود دارند که هم از بروز کیست دندان و هم از تشدید آنها جلوگیری میکنند. این اقدامات عبارتاند از:
اکثر کیستها درصورتیکه بهموقع درمان نشوند، میتوانند پیشرفت کنند و باعث بروز مشکلات زیادی برای بیمار شوند. کیست درماننشده میتواند فشار زیادی را به دندانهای اطراف یا فک وارد کند و باعث بروز عوارضی مثل درد، ورم، افتادن دندانها و آسیبدیدگی فک شود. در موارد خیلی شدید، کیست درماننشده میتواند منجر به عفونت و انتشار آن به نواحی صورت و گردن شود.
کیستهای دندان معمولا خوشخیم و غیر سرطانی هستند؛ اما این بدان معنا نیست که میتوان بهراحتی از وجود آنها در دهان چشمپوشی کرد. همانطور که گفتیم، عدم درمان بهموقع کیست باعث بروز مشکل برای فرد خواهد شد.
در موارد خیلی نادر، ممکن است کیست دنتیژروس باعث تومور فک شود. این تومورهای خیلی بهندرت و معمولا در نزدیکی دندان عقل ایجاد میشود. علت بروز آنها نیز سلولهای مینای دندان است. عدم درمان التهاب ممکن است باعث سرطانی شدن و انتشار عفونت به ریهها یا گرههای لنفاوی شود.
در این مطلب سعی کردیم انواع کیست دندان و علت بروز آنها را بررسی کنیم. کیستهای دندان، گاهی نیاز به درمان خاصی ندارند. اما در مواردی که کیست بزرگتر باشد یا عفونی شده و برای بیمار مشکل ایجاد کرده باشد، جراحی کیست یا تخلیه آن ضروری است.
دنتیوا، فروشگاه تخصصی خرید مواد دندانپزشکی، لوازم مصرفی و انواع ابزارهای عمومی و تخصصی مخصوص دندانپزشکان است. شما دندانپزشکان محترم میتوانید سفارش ابزار، تجهیزات و مواد مصرفی موردنیاز خود را به دنتیوا بسپارید و در سریعترین زمان ممکن، آن را دریافت کنید. با سفارش کالاهای دندانپزشکی موردنیاز خود از دنتیوا، دیگر دغدغهای بابت کمبود وقت برای خرید حضوری یا تاخیر در دریافت محصول نخواهید داشت؛ زیرا در فروشگاه دنتیوا، میتوانید خیلی ساده و سریع به بهترین برندهای بازار دسترسی داشته باشید و خرید خود را انجام دهید.
منبع مقاله webmd.com
تیم دنتیوا با ارائه خدمات نوآورانه و عرضه کالاهای باکیفیت و با اصالت در حوزه مواد و تجهیزات دندانپزشکی در کنار شماست. مشاهده همه نوشته های دنتیوا | فروشگاه مواد و تجهیزات دندانپزشکی